ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਬਹਿਲੋ ਸਾਹਿਬ ਮਹਾਨ ਗੁਰਸਿੱਖ ਭਾਈ ਬਹਿਲੋ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਭਾਈ ਬਹਿਲੋ ਜੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਦੁੱਤੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਨ 1553 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਇੱਟਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਭਾਈ ਬਹਿਲੋ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਬੀੜਾ ਚੁੱਕਿਆ।

ਇਸ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇੱਟਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਧੀਆਂ ਸਿੱਖੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਕੁਦਰਤੀ ਪਦਾਰਥ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵਰਤਣ ਵਿੱਚ ਅਸੁਖਾਵੇਂ ਲੱਗਣ, ਪਰ ਇੱਟਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਨਿਖਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੱਲ ਸ਼ਰਧਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਭਾਈ ਬਹਿਲੋ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਪਦਾਰਥ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇੱਟਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ।

ਜਦੋਂ ਇਹ ਇੱਟਾਂ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਲਾਲ ਰੰਗ ਅਤੇ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸਭ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਲੈ ਗਈ। ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ-ਕਰਦੇ ਭਾਈ ਬਹਿਲੋ ਜੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਧੂੜ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਨਿਮਰਤਾ ਵੱਸ ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਨਾਲ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਫਰਮਾਇਆ, “ਭਾਈ ਬਹਿਲੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੋ।” ਇਹ ਬਚਨ ਭਾਈ ਬਹਿਲੋ ਜੀ ਦੀ ਨਿਃਸਵਾਰਥ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੁੱਟ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਏ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜਾ ਵੀ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਸਹੂਲਤ: ਸੰਗਤ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਦਸ ਕਮਰਿਆਂ ਵਾਲੀ ਸਰਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਠਹਿਰ ਕੇ ਗੁਰਘਰ ਦੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।