ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਕਾਂਗੜ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡ ਕਾਂਗੜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਰਾਇ ਜੋਧ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਜੀ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਦਿਲਬਾਗ ਅਤੇ ਗੁਲਬਾਗ ਨਾਮ ਦੇ ਘੋੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਘੋੜੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਭੇਜੀ।

ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਲਾਲ ਬੇਗ ਅਤੇ ਕਮਰ ਬੇਗ ਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿੰਡ ਮਹਿਰਾਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਾ ਰਾਇ ਜੋਧ ਦੇ 500 ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਲਾਲ ਬੇਗ ਨੂੰ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਰਾਇ ਜੋਧ ਨੇ ਕਮਰ ਬੇਗ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੁਕਾਇਆ।

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਮੁੜ ਪਿੰਡ ਕਾਂਗੜ ਪਰਤੇ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਰਾਇ ਜੋਧ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਵਜੋਂ ਇੱਕ ਕਟਾਰ ਬਖ਼ਸ਼ੀ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਟਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਰਾਜਾ ਰਾਇ ਜੋਧ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਸੰਭਾਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕਾਂਗੜ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਠਹਿਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਇੱਥੋਂ ਤਖ਼ਤੂਪੁਰਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ, ਕਾਂਗੜ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਵੀਰਤਾ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮੇਟੇ ਹੋਏ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।