ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਨੌਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ - ਛੋਟਾ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਨੌਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ, ਛੋਟਾ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼) ਦੇ ਪਿੰਡ ਛੋਟਾ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਅਹਿਰੌਰਾ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਵਾਰਾਣਸੀ–ਰਾਬਰਟਸਗੰਜ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਹਿਰੌਰਾ ਰੋਡ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਿਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਅਹਿਰੌਰਾ ਤੋਂ ਬਨਾਰਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰੰਪਰਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਇੱਥੇ ਠਹਿਰੇ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਚਬੂਤਰਾ ਲਗਭਗ 28 ਗੁਣਾ 21 ਮੀਟਰ ਖੇਤਰਫਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਸਥਾਨਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ, ਸਰਦਾਰ ਮੂਸਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਸਿੱਖ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟਰਾਂ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਸਮੇਤ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ, ਛੋਟਾ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਹੂਲਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹੇਠਾਂ ਮੁੱਖ ਵਿਕਲਪ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:
ਕਾਰ ਰਾਹੀਂ: ਛੋਟਾ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਪਿੰਡ ਵਾਰਾਣਸੀ–ਰਾਬਰਟਸਗੰਜ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਅਹਿਰੌਰਾ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਾਰ ਰਾਹੀਂ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਮੁੱਖ ਹਾਈਵੇ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਵੱਲ ਮੁੜੋ। ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸਹੀ ਥਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚੰਗਾ ਰਹੇਗਾ।
ਰੇਲ ਰਾਹੀਂ: ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਹਿਰੌਰਾ ਰੋਡ ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਥਾਨਕ ਵਾਹਨ ਜਾਂ ਆਟੋ ਕਰਕੇ ਛੋਟਾ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਰਸਤੇ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਲੈਣਾ ਉਚਿਤ ਹੈ।
ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ: ਵਾਰਾਣਸੀ ਜਾਂ ਰਾਬਰਟਸਗੰਜ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਹਿਰੌਰਾ ਨੇੜੇ ਜਾਂ ਹਾਈਵੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸਟਾਪ ‘ਤੇ ਉਤਾਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਥੋਂ ਸਾਂਝੇ ਆਟੋ ਜਾਂ ਟੈਕਸੀ ਰਾਹੀਂ ਪਿੰਡ ਤੱਕ ਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਈ ਰਾਹੀਂ: ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਲਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਹੈ ਜੋ ਲਗਭਗ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਟੈਕਸੀ ਕਰਕੇ ਵਾਰਾਣਸੀ–ਰਾਬਰਟਸਗੰਜ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਛੋਟਾ ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੋਟ: ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਸਹੀ ਸਥਿਤੀ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਥਾਨ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੇੜਲੇ ਸਿੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਜਾਂ ਜਾਣੂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਹੇਗਾ।
ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ
- ਸ੍ਰੀ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ - 8.8 km
- ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂਬਾਗ ਸਾਹਿਬ - ਵਾਰਾਣਸੀ- 12.5 km
- ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ - 15.2 km


