ਧੁੰਨੀ, ਤਹਿਸੀਲ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ਾਬਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ਾਬਾਦ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਧੁੰਨੀ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿੰਨੀ ਨਾਮਕ ਪਿੰਡ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।

ਧੁੰਨੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਕਦੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਜੁੱਤਾ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਿੱਖ ਭਾਈ ਚੀਨਾ ਮਲ, ਜੋ ਪੀਰਾ ਮਲ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਜੋੜੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਧੁੰਨੀ ਦੇ ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਤਹਿਸੀਲ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰਾ) ਦੇ ਮਦਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਜੁੱਤੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 11 ਇੰਚ ਅਤੇ ਅੱਗੇਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਚੌੜਾਈ ਕਰੀਬ 3 ਇੰਚ ਸੀ।

ਹਜੇਰਾਨ (ਗਰਦਨ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ) ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਲੋਕ ਧੁੰਨੀ ਅਤੇ ਮਦਰ ਦੋਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੁੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗੱਲ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਕੇ ਰੋਗ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਟਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਇਸ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਹਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਛੱਤ ਲਗਭਗ 16 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਅੰਬਾਲਾ ਤੋਂ ਆਏ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਜ਼ਮੀਨ ਧੁੰਨੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਥਿਤ ਹੈ।