ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੱਡ ਤੀਰਥ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੱਡ ਤੀਰਥ ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹਰੀਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਣਿਆ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ “ਬੱਡ ਤੀਰਥ” ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਉਦਾਸੀ ਦੌਰਾਨ ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਪਧਾਰੇ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਲੋਕ ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਰਾਖਸ਼ ਉੱਥੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਕਦੇ ਵੀ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੀ ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਂਦੇੜ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਪਧਾਰੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਅੱਜ ਵੀ ਲੁਧਿਆਣਾ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭੈਣੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਨਾਮਧਾਰੀ ਸੰਗਤ ਵੱਲੋਂ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਭਾਵੇਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੱਡ ਤੀਰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨਾਲ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਥਾਨਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਅਮਾਵੱਸ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਵੀ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਦੀ ਹੈ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੱਡ ਤੀਰਥ ਸਾਹਿਬ ਅਬੋਹਰ–ਸ੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਮਾਰਗ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਖੂਈਆਂ ਸਰਵਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ, ਅਬੋਹਰ ਤੋਂ 17 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਹੈ। ਸੜਕ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਇੱਥੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੱਡ ਤੀਰਥ ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਹਰੀਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਬੋਹਰ–ਸ੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਮਾਰਗ ‘ਤੇ ਅਬੋਹਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 17 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਸੜਕ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ: ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੱਡ ਤੀਰਥ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਕਾਰ ਜਾਂ ਟੈਕਸੀ ਰਾਹੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਬੋਹਰ–ਸ੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਬੋਹਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 17 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 30 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਖੂਈਆਂ ਸਰਵਰ, ਜੋ ਇੱਥੋਂ ਲਗਭਗ 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਹੈ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਛਾਣ ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਰੇਲ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ: ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪੰਜ ਕੋਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ 9 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਬੋਹਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 17 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਟੈਕਸੀ, ਆਟੋ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਆਵਾਜਾਈ ਸਾਧਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ: ਅਬੋਹਰ, ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੰਗਾਨਗਰ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਯਮਿਤ ਬੱਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਯਾਤਰੀ ਖੂਈਆਂ ਸਰਵਰ ਜਾਂ ਹਰੀਪੁਰਾ ਮੋੜ ਨੇੜੇ ਉਤਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੋਂ ਸਥਾਨਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਹਵਾਈ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ: ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਘਰੇਲੂ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ 90 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਰੀਬ 210 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸੜਕ ਜਾਂ ਰੇਲ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਅਬੋਹਰ ਜਾਂ ਫਾਜ਼ਿਲਕਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅੱਗੇ ਹਰੀਪੁਰਾ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਪਹਿਲਾਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੌਜੂਦਾ ਆਵਾਜਾਈ ਸਮਾਂ-ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਹਰੀਪੁਰਾ ਪਹੁੰਚੋ ਤਾਂ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਰਸਤਾ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਹੈ।

ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ