ਮੁੱਖ ਸੜਕ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਟ ਕੇ ਜੰਗਲਾਤੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ ਮਕਿੰਦੂ ਮੋਮਬਾਸਾ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਰੁਸ਼ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਇਹ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਮੋਟਰ ਚਾਲਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਠਹਿਰਾਉ ਹੈ। ਕੀਨੀਆ ਦੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਮਾਰਤ ਤੇ ਕੈਂਪਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਧਰਮ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਸਾਰੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰੰਗਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭੋਜਨ ਹਾਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ 24 ਘੰਟੇ ਮੁਫ਼ਤ ਲੰਗਰ ਸੇਵਾ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਕਮਰਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਮਰਿਆਂ ਨਾਲ ਅਟੈਚ ਬਾਥਰੂਮ ਹਨ। ਯਾਤਰੀ ਇੱਥੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੋ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੇਵਾ ਲਈ ਕੋਈ ਫੀਸ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੈਰੋਬੀ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਇਕ ਸੰਯੁਕਤ ਸਮੂਹ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮਕਿੰਦੂ ਦਾ ਆਤਮਿਕ ਮਾਹੌਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਮਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸੰਸਾਰੀ ਦੌੜ-ਭੱਜ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਆਤਮਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੱਲ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੀਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਹਰ ਕੋਈ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯਾਤਰੀ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਰੁਕਦੇ ਹਨ।

ਇਤਿਹਾਸ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ ਮਕਿੰਦੂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ 1926 ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਸ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ 1902 ਵਿੱਚ ਯੂਗਾਂਡਾ ਰੇਲਵੇ ਪੋਰਟ ਫ਼ਲੋਰੈਂਸ (ਮੌਜੂਦਾ ਕਿਸੂਮੂ, ਕੀਨੀਆ) ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਤਦ ਮਕਿੰਦੂ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਅਗੇ ਵਧਣ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਮੋਮਬਾਸਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਬਣ ਰਹੀ ਇਸ ਰੇਲਵੇ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਰਿਗਰ ਅਤੇ ਇੰਜਨ ਚਾਲਕ ਸਿੱਖ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਕਿੰਦੂ ਸਟੇਸ਼ਨ ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ।

ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ, ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ-ਸਾਲਾਹ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹੋ ਥਾਂ ਅੱਜ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗੈਰ-ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ।

1926 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਟਿਨ ਦੀ ਛੱਤ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਝੋਂਪੜੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅਰਦਾਸ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸਥਾਪਿਤ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਰੇਲਵੇ ਸੇਵਾ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਈ ਅਤੇ ਮਕਿੰਦੂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਘਟ ਗਈ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਸੇਵਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਜੋ ਵੀ ਸਿੱਖ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਥੋਂ ਲੰਘਦੇ, ਉਹ ਬੰਦ ਖਿੜਕੀ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਦਾਨ ਪਾ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਅੱਜ ਮਕਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕੇਰੀਚੋ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਸੇਵਾ, ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।