ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ - ਕਾਨਪੁਰ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ, ਕਾਨਪੁਰ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ 1665–66 ਵਿੱਚ ਵਿਸਰਾਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਇਟਾਵਾ ਤੋਂ ਅਲਾਹਾਬਾਦ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਾਨਪੁਰ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪਿੰਡ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਕਹਨਾਪੁਰ ਜਾਂ ਕਨਹੈਯਾਪੁਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਥਾਂ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਬਣ ਗਈ।

ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਪ੍ਰਦੁਮਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪਹਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸੁਚੱਜੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਵਾਈ। ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਧੋਬੀ ਮੋਹੱਲਾ ਵਿੱਚ, ਸਰਾਫਾ ਚੌਂਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ।

ਮੌਜੂਦਾ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਇਮਾਰਤ 1971 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋਈ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉੱਚੀ ਛੱਤ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੀਵਾਨ ਹਾਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਬਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਉਚਾਈ ਤੇ ਗੈਲਰੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਅੱਜ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਸਥਾਨਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਡੂੰਘੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਕਰਕੇ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਣਯੋਗ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ।

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ – ਕਾਨਪੁਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸੁਵਿਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਕੁਝ ਆਮ ਵਿਕਲਪ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:

ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ: ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਨਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਧੋਬੀ ਮੋਹੱਲਾ, ਸਰਾਫਾ ਚੌਂਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਲੋਕਲ ਬੱਸ, ਆਟੋ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਜਾਂ ਟੈਕਸੀ ਰਾਹੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਰੇਲ ਰਾਹੀਂ: ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਾਨਪੁਰ ਸੈਂਟਰਲ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 2 ਤੋਂ 4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਟੋ-ਰਿਕਸ਼ਾ, ਸਾਈਕਲ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਜਾਂ ਟੈਕਸੀ ਲੈ ਕੇ ਧੋਬੀ ਮੋਹੱਲਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਹਵਾਈ ਰਾਹੀਂ: ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਕਾਨਪੁਰ ਏਅਰਪੋਰਟ (ਚਕੇਰੀ ਏਅਰਪੋਰਟ) ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 10–12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ। ਏਅਰਪੋਰਟ ਤੋਂ ਟੈਕਸੀ ਅਤੇ ਆਟੋ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਥਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਚੈਕ ਕਰ ਲਓ। ਕਾਨਪੁਰ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਰਸਤਾ ਪੁੱਛਣਾ ਵੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹੈ।

ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ