ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸ੍ਰੀ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਗੁਰੂ ਗੱਦੀ ‘ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਉਭਾਰਣ ਲਈ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀਆਂ, ਜੋ ਮੀਰੀ (ਰਾਜਸੀ ਪ੍ਰਭੁਤਾ) ਅਤੇ ਪੀਰੀ (ਧਾਰਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰ) ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀ ਬਣਨ ਲਈ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ।

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰੀ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਮੁਗਲ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। 18 ਮਈ 1629 (ਬਿਕਰਮੀ 1686) ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਬੀਬੀ ਵੀਰੋ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੌਰਾਨ, ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਹੋਇਆ। ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂ ਦੇ ਜਨਰਲ ਮੁਖਲਿਸ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਬਾਜ਼ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸਿੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਵਰਤ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰੂਦ ਨਾਲ ਭਰਕੇ ਵਰਤਿਆ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੁੱਧ-ਕਲਾ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪਿਪਲੀ ਸਾਹਿਬ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਆਖਰਕਾਰ ਮੁਖਲਿਸ ਖਾਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖਾਲਸਾਈ ਲੜਾਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਭਰਿਆ।

ਯੁੱਧ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਅੱਜ ਵੀ, ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਉਹ ਬੇਰੀ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਬਣੀ ਤੋਪ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤੀ, ਅੱਜ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸ੍ਰੀ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਆਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:

ਹਵਾਈ ਦੁਆਰਾ: ਸਭ ਤੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੋਂ, ਤੁਸੀਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸ੍ਰੀ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਟੈਕਸੀ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਰਾਈਡ-ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਸੇਵਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਦੂਰੀ ਲਗਭਗ 13-15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਲਗਭਗ 30-40 ਮਿੰਟ ਲਵੇਗੀ।

ਰੇਲਗੱਡੀ ਦੁਆਰਾ: ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜੰਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ, ਤੁਸੀਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸ੍ਰੀ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਟੈਕਸੀ, ਆਟੋ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਰਾਈਡ-ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਸੇਵਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਦੂਰੀ ਲਗਭਗ 3-4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10-15 ਮਿੰਟ ਲੱਗਣਗੇ।

ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਬੱਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਬੱਸ ਰੂਟ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜੋ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਫਾਟਕ ਜਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸ੍ਰੀ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਵਿਕਲਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਤੁਸੀਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਲਈ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਬੱਸ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਟੈਕਸੀ, ਆਟੋ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਕਾਰ/ਟੈਕਸੀ ਦੁਆਰਾ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਗੱਡੀ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਗੂਗਲ ਮੈਪਸ ਜਾਂ ਐਪਲ ਮੈਪਸ ਵਰਗੀ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਐਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵਜੋਂ “ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਿਲਾ ਸ੍ਰੀ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਗੇਟ, ਪੁਰਾਣਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪੰਜਾਬ” ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਵੋ। ਐਪ ਮੌਜੂਦਾ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੂਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ।

ਸਥਾਨਕ ਆਵਾਜਾਈ: ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਗੇਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਿਲਾ ਸ੍ਰੀ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਆਵਾਜਾਈ ਜਿਵੇਂ ਆਟੋ-ਰਿਕਸ਼ਾ ਜਾਂ ਸਾਈਕਲ ਰਿਕਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਰਾਈਵਰ ਨਾਲ ਕਿਰਾਏ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ।

ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਢੰਗ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸ੍ਰੀ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਵਰਗੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਜਾਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹੋਰ ਨਜ਼ਦੀਕ ਦੇ ਗੁਰੂਦੁਆਰੇ