ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪਿੰਡ ਨਾਨਕਮੱਤਾ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਊਧਮ ਸਿੰਘ ਨਗਰ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨਾਨਕਮੱਤਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਾਵਨ ਅਸਥਾਨ ਨਾਨਕਮੱਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਬਾਬਾ ਅਲਮਸਤ ਜੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਗੋਰਖ ਮਠਾਂ ਦੇ ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਬਾਬਾ ਅਲਮਸਤ ਜੀ ਨੂੰ ਤੰਗ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਪਾਵਨ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਨਕਮੱਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ ਫਿਰ ਗੋਰਖਮਤਾ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪੀਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਹੇਠਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ।

ਇਸ  ਜੁਲਮ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬਾਬਾ ਅਲਮਸਤ ਜੀ ਨੇ ਦਰੌਲੀ ਭਾਈ ਤੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ। ਬਾਬਾ ਅਲਮਸਤ ਜੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ’ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਨਕਮੱਤਾ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਪੀਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ’ਤੇ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਰੁੱਖ ਮੁੜ ਜੀਵੰਤ ਹੋ ਗਿਆ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਮਦਦ ਲਈ ਪੀਲੀਭੀਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਾਜ ਬਹਾਦੁਰ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਬਾਜ ਬਹਾਦੁਰ ਉੱਥੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਬਾਹਰ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਦੇਖਣ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਰਾਜਾ ਬਾਜ ਬਹਾਦੁਰ ਉਨ੍ਹਾਂ 52 ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਇੱਥੋਂ ਰਾਜਾ ਬਾਜ ਬਹਾਦੁਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪੀਲੀਭੀਤ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ ਗਏ।