ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਿੱਲਾ ਸਾਹਿਬ

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਿੱਲਾ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ, ਭਾਈ ਪੈਦਾ ਜੀ, ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਜੀ, ਭਾਈ ਗੱਟੂ ਜੀ, ਭਾਈ ਨਗਾਹਾ ਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸਿੱਖਾਂ ਸਮੇਤ, ਬਾਬਾ ਅਲਮਸਤ ਜੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ‘ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਬਾਬਾ ਅਲਮਸਤ ਜੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਰਮ ਭਗਤ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾਨਕਮੱਤਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਕੁਝ ਗੋਰਖਪੰਥੀ ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਉਸ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਅਲਮਸਤ ਜੀ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਅਨਿਆਇ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬਾਬਾ ਅਲਮਸਤ ਜੀ ਇਸ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਆਏ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ ਮਦਦ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਚੱਲ ਪਏ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਖੂੰਟਿਆਂ—‘ਕਿੱਲਿਆਂ’—ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤ ਬਣ ਗਏ। ਆਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੁੱਤੇ ਉਤਾਰੇ ਅਤੇ ਨੰਗੇ ਪੈਰ ਨਾਨਕਮੱਤਾ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ ਤਾਂ ਜੋ ਉਥੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਯਾਦ ਦਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੇ ਮਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਅਰਦਾਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਸਦਾ ਸੁਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਲਾਜ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।